‘Hé’? Hoor ik je denken…

Ja, toch is het zo. Als je nog ín een dergelijke situatie verkeerd of nog herstellende bent, is het niet erg waarschijnlijk dat je je dit voor kunt stellen. Maar, als je jezelf boven dergelijke ervaringen uit weet te werken dan beschik je over een oerkracht. Als je bijna verzopen, vertrapt, gebruikt, geisoleerd, belasterd en tot het uiterste gedreven, tóch weer boven komt dan schuilt er een survivor in je. Óf je verdrinkt en komt er nooit meer uit, óf je komt er krachtiger uit dan ooit. ‘It’s up to you’.

Narcistisch misbruik is een zeer traumatiserende en destructieve ervaring en de gevolgen zijn groot. Het is een misvatting dat het een erge vorm van liefdesverdriet lijkt te zijn (in het geval van een romantische relatie). Dat is het niet en absoluut niet hiermee te vergelijken. De gevolgen van psychologisch/narcistisch misbruik worden ernstig onderschat.

Narcistisch misbruik komt vaker voor dan mensen denken. Maar zelfs slachtoffers (doelwitten noem ik hen liever) hebben lang niet altijd in de gaten wat het precies is dat hen uitput, wanhopig en gestressed maakt of zelfs ziek. Het misbruik is onzichtbaar en sluipend. Dit ziet er heel anders uit dan mensen zich voor kunnen stellen. Meestal ‘ziet’ men zelfs helemaal niets. Er bestaat een oppervlakkig beeld over hoe misbruik eruit ziet:

“Blauwe plekken, gebroken arm, striemen, blauw geslagen ogen of verkracht – een huilend ineengedoken zwak mensje – aan slachtoffers kant – en een aggresief type met woest gezicht, enge blik, luide stem, tieren en schelden, dominerend en dreigend, niet toerekenings vatbaar, stalkend, dreigend met mes, vuist of erger – aan daders kant…”

Dát type misbruik is bekend en zichtbaar. Iedereen is het over dát type misbruik wel eens; het is strafbaar en ontoelaatbaar. Het is dan meestal duidelijk wie slachtoffer is en wie dader, hoewel dat in realiteit ook niet zo hoeft te zijn…

Degene die zó tot wanhoop werd gedreven, die langdurig zó werd gepest, gedomineerd en gemanipuleerd, dat hij of zij overging tot fysiek geweld lijkt dan dader, maar is in werkelijkheid juist slachtoffer, die de hel van psychologisch misbruik niet meer kon dragen. Er kan aan fysieke mishandeling dus wel een hele historie van psychisch/emotioneel misbruik aan vooraf zijn gegaan. Niet dat fysiek misbruik ooit de oplossing of goed te praten is. Maar dit, het strafbare zou ook moeten gelden voor emotioneel/psychisch misbruik. Psychologsich misbruik is minstens net zo schadelijk als fysiek misbruik dat is.

En ‘what about’ kinderen die opgroeien bij zulke ouders. En vaders of moeders die zich uit zo’n relatie proberen te redden. Maar hun kinderen daarbij verliezen aan de manipulatieve narcistische ouder. Ouders die niet door ‘het systeem’ of de hulpverlening begrepen of geloofd worden. En erger; zelfs beschuldigd worden en hun kind niet meer krijgen te zien (ouderverstoting). Juist de ouder waar de kinderen wél veilig bij zouden zijn. De ouder die zelf slachtoffer werd van een narcistische ex, inclusief het kind dat niet kan doorzien dat het gemanipuleerd wordt om de gezonde ouder te verstoten. De schade is enorm.

En het is dat soort misbruik waar het hier over gaat. Het onzichtbare, het psychische geweld, geniepige manipulaties, onderhuidse vernederingen, machtspelletjes. Weinig mensen herkennen dit soort misbruik. Maar het heeft extreme gevolgen; emotioneel, mentaal, fysiek, sociaal en meestal ook financieel.

In veel gevallen wordt het zelfs door het doelwit te laat opgemerkt of nooit. Laat staan dat de buitenwereld het ziet, tot het te laat is. En dan is het het doelwit wiens leven en gezondheid kapot is. Er zijn heel wat mensen tot zelfmoord over gegaan omdat ze geen uitweg meer zagen noch hulp konden vinden. Dit is, hoe ver narcistisch misbruik kan gaan.

Complex PTSS en/of Codependency

Er zijn veel mensen die pas na hun 40ste of zelfs 50ste levensjaar beseffen, dat ze een narcistische vader, moeder of familielid hadden. Ze wisten niet beter, een kind wéét niet dat het psychologisch wordt mishandeld. Maar ze lopen in hun volwassen leven tegen steeds meer problemen op en ontwikkelen ernstige klachten die ze nooit begrepen, zoals bijvoorbeeld complex ptss, een vorm van ptss. Of codependency, waarin iemand zich voortdurend wegcijferd ten koste van zichzelf om anderen tevreden te houden of hen ‘te redden’. Codependency is een overlevingsmechanisme, waar narcisten feilloos op inspelen en misbruik van maken.

Maar er zijn ook mensen met wel een veilige stabiele jeugd, die pas later in een relatie of situatie terecht komen waarin ze alsnog ‘breken’ door narcistisch misbruik. Oorspronkelijk sterke, positieve en gezonde mensen zijn beroofd van hun identiteit, gezondheid en levenslust als zij uit situatie komen waar  langdurig narcistisch misbruik speelde.

Verborgen gewetenloos misbruik

Sluipend langzaam is -je niet goed voelen – niks waard vinden -leven met constante stress, angst, wantrouwen en verwarring, uitputting – en zelfhaat normaal geworden. Langzaam ontwikkel je een vorm van PTSS, zonder het door te hebben. Je (over)leeft met klachten die ‘er in zijn geslopen’ en de je niet kunt duiden. Bovendien raak je letterlijk verslaafd aan zo’n relatie en niet omdat het zo lekker is….Dat maakt het nóg moeilijker om los te komen.

Verwarring, angstgevoelens, wantrouwen, stress, concentratie -en slaapproblemen, laag zelfbeeld en zelfs zelfhaat zijn ‘normaal’ geworden. Mensen weten zelf vaak niet, dat narcistisch misbruik de oorzaak van hun klachten is. Dat maakt dat er helaas wel eens een verkeerde of onvolledige diagnose volgt.

Mensen raken depressief, burnout, angstig, overgevoelig, reactief, nerveus, geïsoleerd en ontwikkelen Complex PTSS tot uiteindelijk zelfs ernstige lichamelijke ziektes. Narcistisch misbruik heeft dus vergaande fysieke, emotionele, sociale én financiele gevolgen.

Door professionals zoals huisartsen en therapeuten worden op zichzelf staand lijkende klachten niet altijd herkend als gevolg van dit misbruik. De client wordt dan behandeld voor bijvoorbeeld depressie of burnout of een angststoornis. Maar als de oorzaak niet wordt herkend, raakt het probleem niet opgelost en worden klachten alleen maar erger.

Als iemand gevangen zit in een kooi met een hongerige leeuw en diegene staat doodsangsten uit, dan geef je hem geen pilletje voor een angststoornis, maar je erkend dat die angst gegrond is en bevrijdt de persoon onmiddelijk uit de kooi

Helaas krijgen veel slachtoffers alleen dat pilletje, omdat de leeuw niet gezien wordt…

Er gaat door narcistisch misbruik en de onwetendheid hierover een groot potentieel verloren. Talentvolle mensen die geisoleerd en opgebrand zijn geraakt. Zij raken vaak in de ziektewet, WAO of bijstand. Ze raken soms zelfs hun baan kwijt of vrienden, familie en soms zelfs hun kinderen. Ze belanden bij de GGZ, door de pathologie van een naaste die daar eígenlijk zou moeten zitten.

Mensen die langdurig te maken hebben met emotioneel misbruik, komen niet meer aan zelfzorg toe. Laat staan aan het ontwikkelen van hun talenten. Er is geen andere ruimte meer dan overleven, in psychologische, emotionele, fysieke, sociale en financiele zin.

Narcisme heeft een ernstig onderschat, negatief effect op de hele maatschappij en er zijn te weinig mensen die dit zien. Het is misbruik is sluipend ‘subtiel’ en verborgen en zeer destructief, voor velen. Mannen en vrouwen.

Herstellen

De weg van herstellen is niet eenvoudig en wordt door de buitenwereld en zelfs door professionals dus niet altijd begrepen. Zie maar eens de juiste hulp te vinden…

Herstellen én overwinnen vraagt vaak om een reconstructie van jezelf, hoe gek dit ook klinkt. Niet, dat je niet goed was zoals je was. Er is jou iets duisters overkomen waar je niets aan kon doen en waarvan je het bestaan niet kon vermoeden.

Tot nu… want nu je het herkent, moet je aan de slag, met jezelf! Met jezelf aan het werk gaan is de enige weg om te herstellen. Uiteindelijk zul je gaan begrijpen dat dit niet alleen het beste is voor jezelf, maar ook het beste ‘antwoord’ is naar de narcist.

Je hebt een realiteit ervaren die jouw onschuld heeft weggevaagd. Je hebt ervaren dat er dynamiek bestaat waarin geen normale menselijke regels gelden. Waar integriteit, waarheid, rechtvaardigheid en realiteit helemaal niets waard zijn. Een realiteit die velen om jou heen niet willen of durven te zien. Een dat die realiteit die helaas vaker voorkomt dan wordt gedacht. Het woord narcist wordt tegenwoordig te pas en te onpas gebruikt. Maar het oppervlakkige beeld dat bestaat over “de narcist” dekt meestal nog geen procent van wat het wérkelijk inhoudt.

Hoe kapot en in shock je nu misschien ook bent; deze ervaring is na je herstel uiteindelijk de voorsprong die je krijgt op mensen die hierover nog in (gevaarlijke) onschuld verkeren. De ervaring dwingt jou op een hardhandige manier jezelf te leren kennen en aan jezelf te werken. Het dwingt je keuzes te maken die veel mensen niet zullen begrijpen, het dwingt jou voesprieten te ontwikkelen waarbij je snel de eerste signalen zult herkennen en hierop te anticiperen. En dat vergt moed. Bij het herstellen gaat het over jou. De focus moet naar jou, omdat dit het enige is waar je controle over hebt en dit ook het enige is dat jou veel op zal leveren. Tijdens herstel zul je gaan zien dat je (waarschijnlijk onbewust) zelfs het misbruik bent gaan faciliteren, hoe vervelend dat nu misschien ook klinkt… Tijdens het traject “loskomen van de traumaband” ga je hiermee (onder andere) aan het werk. Dat is nodig om jezelf in de toekomst te beschermen en types als naricisten geen ‘macht’ meer te geven.

Oppervlakkig beeld…

Narcisme en psychopathie komen dus vaker voor dan je denkt. Ze leven tussen ons in en je komt ze overal tegen zonder het te direct te merken. Dit komt door het oppervlakkige, vaak misleidende plaatje dat in de media wordt geschept. Het gaat meestal niet verder dan het schetsen van soort ‘Hannibal Lecter beeld’ als ‘de psychopaat‘ en de arrogante selfies nemende ‘bralbak’, als ‘de narcist‘. Dit beeld is heel misleidend. De meeste mensen zullen narcistich / psychopatisch gedrag niet herkennen, terwijl het in alle lagen en overal voorkomt.

Het beeld dat dus bestaat over de narcist of de psychopaat/sociopaat zit er dus vaak naast of raakt alleen maar de oppervlakte. Niet elke psychopaat, moord. Niet elke narcist neemt alleen maar selfies of is openlijk arrogant. Niet elke psychopaat martelt anderen fysiek (wél psychologisch). Niet elke narcist is (openlijk) een ijdele gladde jongen. Voor de buitenwereld lijken het vaak charmante, sociale of zelfs liefdevolle types. Het zijn mensen die vaak prima presteren in de ‘normale’ maatschappij en mengen zich niet zelden ook juist in ‘goede doelen’ zaken, waardoor het empatische mensen lijken te zijn.

De meeste mensen zullen nooit vermoeden, dat de vriendelijke, vaak zelfs aandoenlijke persoon die ze denken te kennen narcist of psychopaat is. Het doelwit van zo iemand weet dit helaas wel, die ziet achter de schermen sadistisch en zeer respectloos gedrag op zich gebotvierd. Meestal is dit één naaste, soms meerdere naasten, in ieder geval iemand die veel met de narcist omgaat. Maar zelfs andere naasten of familieleden zien of merken het niet altijd en willen het vaak ook niet zien. Uit zelfbehoud. Hun beeld is vertroebeld of ‘distorded. Ook bínnen de familie weten narcisten en psychopaten feilloos van masker te wisselen. Het is meestal één, geisoleerd doelwit dat het ware gezicht van de narcist ziet. De rest kijkt weg, of helpt de narcist zelfs mee. Voor het doelwit is dit een eenzame en beangstigende ervaring. Ineens ervaar je dat je als salchtoffer van ernstig misbruik niet hoeft te rekenen op steun van je omgeving. Een zeer traumatische ervaring op het trauma van het misbruik zelf.

Harde les

Als jij je herstel grondig en moedig aanpakt, zul je de signalen van narcisten uiteindelijk sneller herkennen. Dan zul je ook gaan zien, hoever je zélf bent gegaan in het faciliteren van de narcist zijn machtspelletjes. Aii…dat is niet fijn om te lezen…

Maar hierin ligt heel een leerzaam stuk over jezelf….In hoeverre heb jij jezelf laten verleiden het misbruik toe te laten? Dat is een harde soms moeilijk te verteren waarheid. En toch is dit één van de aller belangrijkste punten om naar te kijken. Narcistische types weten jou dus (nog) te raken. Ze raken jou vooral in je eigen kwetsbare deel, zowel in de lovebombfase als in de devaulatiefase. Narcisten hebben voelsprieten waar je gevoelig voor bent, waar jij voor valt én waarmee je het diepst te kwetsen bent.

Als jij dat kwetsbare deel goed kent, hier zelf zorg voor gaat dragen en er de leiding over neemt, sta je veel stabilier. Het maakt je minder gevoelig voor manipulaties. Je laat je dan niet snel meer inpalmen. Charmes van iemand zijn dan misschien leuk, maar jij ‘wiebelt’ er niet door. Je weet wie je bent en zorgt voor je eigen kwetsbare kant. En dat maakt je niet meer zo gevoelig charmes en/of manipulaties van wie dan ook.

Dan wordt het onderwerp narcisme uiteindelijk automatisch ook minder interessant. Bij narcistisch misbruik is het dus héél belangrijk dat je naar jezelf leert kijken en aan het werk gaat met jezelf. De narcist kun je niet veranderen en dat is ook niet jouw verantwoording.

Het is overigens na elke ervaring met narcisten nog steeds niet zo dat je elke andere narcist direct zult herkennen. Zelfs de meest deskundige en ervaren mensen, kunnen steeds weer opnieuw om de tuin worden geleid. Je zult soms zelfs pas na jaren nog meer narcisten ontdekken in je omgeving, waarvan je het eerst niet zag. Dat hoef je jezelf niet kwalijk te nemen. Wat belangrijk is, is dat je leert luisteren naar jezelf en jezelf prioriteit durft te maken.

Als jij je herstel grondig, geduldig en met moed aanpakt, zul je ongezonde en manipulatieve signalen sneller herkennen. Dan weet je beter hoe je hier mee om moet gaan. En dát wapent je en geeft jou een voorsprong op degenen die het niet herkennen.

Blaming the victim

Ook ontdek je dat de ervaring jouw kijk op jezelf en de wereld heeft veranderd. De ervaring van narcistisch misbuik is dé meest harde les die je kunt krijgen. Zeker als je ook nog te maken krijgt met ongebrip of daarbovenop zelfs misbruik van omstanders van de narcist. Of erger; ook nog misbruik binnen de hulpverlening. Want dat gebeurt ook! Opnieuw getraumatiseerd worden door omstanders of zelfs in de hulpverlening, is een bekend thema bij slachtoffers van narcistisch msibruik. Deze maatschappij is nog niet zover, dat je altijd van omstanders hulp kunt verwachten. Misbruik aan het licht stellen, is voor het slachtoffer vaker juist meer her-traumatiserend, dan dat het hen helpt.

Zie bijvoorbeeld ook wat er met klokkenluiders gebeurt. Je kunt dit één op één naast elkaar leggen met waneer je zelf misbruik of misstanden aan het licht brengt. Wanneer de dader een ‘belangrijk’ persoon is, iemand met status of macht, of dit nu binnen een gezin, een bedrijf of gemeenschap is; als slachtoffer sta je alleen. En erger; jij komt aan de schandpaal, niet de dader. Hierin is maatschappelijk nog veel te leren en te veranderen.

Omstanders van de narcist

In veel gevallen wordt niet de dader aangepakt, maar het slachtoffer als zij/hij de waarheid aan het licht brengt. Dit gebeurt zelfs binnen families. Zie de moeders die weten van seksueel misbruik van hun kind, door bijvoorbeeld vader of opa. En de moeder het kind niet beschermd of het kind zelfs straft omdat het vertelt wat hem of haar overkomt. Die waarheid maakt het mooie plaatje van ‘the perfect family’ kapot. Dus moet niet de dader, maar de boodschapper de mond gesnoerd, zelfs al is het een kind.

Zie ook wat er gebeurt met de mensen die misbruikt werden door machtige populaire mensen (acteurs, filmsterren, artiesten, politici, guru’s). Jarenlang houden zij het misbruik voor zich. Dat is, omdat ze allemaal hebben ervaren dat ze niet geholpen worden en zelfs niet geloofd.

En als ze het wel vertelden, merkten ze al snel dat ze niet gesteund, maar zelfs beschuldigd werden (“je zal wel op zijn geld uitzijn” of “je zult het wel uitgelokt hebben” of “zeg maar niks, want je zult het toch niet winnen”). Er zijn voorbeelden te óver van mensen die door machtige, populaire, bekende of beroemde mensen jarenlang zijn misbruikt, soms seksueel, soms fysiek maar ook psychologisch en financieel.

Deze slachtoffers krijgen de wereld aan beschuldigingen en lastercampagnes over zich heen. Zij worden verbannen, uigescholden of zelfs bedreigd. Groepen ontwetende fans, aanhangers of belanghebbenden die hun ‘held’ willen beschermen, zelfs ondanks bewezen waarheid.

Eigenlijk beschermen al die mensen die de waarheid over hun idool niet aankunnen, de illusie die ze van hun ‘held’ hebben. Die illusie willen velen niet opgeven. Het beeld dat ze al jaren hebben van die persoon, waar ze zo tegenop kijken, blijkt niet te kloppen. Dat kunnen ze niet aan. Dus… moet de boodschapper, de truthteller uit de weg. Dit is in de geschiedenis al honderden keren gebeurd en het gebeurt nog steeds. Dat is eng en narcistisch an sich.

Het is toxisch gedrag en misbruik van omstanders, bovenop het misbruik dat je als slachtoffer al hebt doorstaan. Het komt elke dag en overal voor. En er is weinig bedreigender dan dat; dat je niet wordt beschermd, maar nog meer wordt vertrapt…

Je wereld -of mensbeeld verandert volledig. De wereld blijkt niet meer zo onschuldig en veilig. Je vertrouwen in mensen breekt en niet onterecht.

Om dit te overwinnen, dwingt het jou te kijken naar jezelf. Wie ben ik? Waar sta ik. Wat wil ik. Waar ligt mijn grens. Welke signalen geeft mijn lijf? Wie zijn mijn echte vrienden? Kan ik er nog vanuit gaan dat mensen te vertrouwen zijn? Je hebt alleen controle over jezelf. De buitenwereld kun je niet veranderen.

Moed

Narcistisch misbruik is, met het mes op je keel verzuipen óf met de moed van een leeuw, alles loslaten, nieuwe keuzes maken, aan jezelf werken en je grenzen bewaken. Vooral als de narcist(e) waar je mee te maken had, veel invloed en/of macht heeft in zijn/haar omgeving.

Het betekent met enorme moed pijnlijke waarheden in de ogen durven zien, die anderen niet begrijpen, waardoor jij soms impopulaire, maar integere moet keuzes maken.

Dit betekent soms dat je alleen moet durven staan en niet mee gaat met ‘de meute’. Dat vergt moed en kracht, maar het is de enige weg naar zelfbehoud en integriteit en trouw te blijven aan jezelf.

De weg van herstel is lang maar zeker niet onmogelijk. Hoe pijnlijk en eenzaam ook; het is uiteindelijk een mooie weg. Je zult het leren zien als verschrikkelijke maar waardevolle levensles. Het leert jou ook je eigen disfunctionele patronen om te buigen, kritisch te kijken naar jezelf en jezelf te up-levelen naar een hogere kwaliteit van leven.

Als het je lukt los te komen van deze traumatiserende ervaring, kun je doorgroeien naar een krachtig mens en een leven leiden waar jouw talenten, geluk en persoonlijkheid de ruimte krijgen om te bloeien…

Wat ben je dán STERK!

Heb je hulp nodig en wil je weten wat de mogelijkheden zijn?

Mail me dan op: info@heartsease.nl

Delen? Graag!