Herken jij deze vraag? Heb jij jezelf dit ook al honderd keer afgevraagd? Als je ooit verliefd bent geweest en een relatie had met een narcist(e), dan zul je je hoofd hier mogelijk al heel vaak over hebben gebroken, net als ik.

Noot: in dit artikel gebruik ik voor de leesbaarheid ‘hij/hem’ wanneer het over de narcist gaat en ‘zij/haar’ als partner van. Dit kan net zo goed worden omgedraaid wanneer het vrouwelijke narciste betreft. Mannen worden ook slachtoffer van narcistische partners/familieleden etc.

Is een narcist is staat tot liefde? Tsja, zo voelt het soms wel, vooral in het begin en behoorlijk overtuigend ook. Maar….

Mijn antwoord is: NEE. Nee! No way. Nee, een narcist voelt geen (gezonde volwassen) liefde. Narcisten kunnen jou dit gevoel wel heel overtuigend geven, maar het is geen ‘echte liefde’. In ieder geval geen volwassen of gelijkwaardige oprechte liefde. En ik ga ervan uit dat je dat bedoelt?

Het liefdesgedrag van de narcist is een masker. Op zijn best een ongezonde en eenzijdige vorm van ‘liefde’. Narcisten komen in de eerste fase van de verliefdheid inderdaad super liefdevol, zorgzaam , attent, geïnteresseerd en heftig verliefd over….

Maar dit is tijdelijk. Het gaat namelijk helemaal niet om jou, maar om de reflectie die jij hem of haar over zichzelf geeft. Zolang jij in je blik, in je houding en gedrag, reflecteert wat hij of zij van zichzelf wil zien, is er geen vuiltje aan de lucht. Dan ben jij de allerliefste, mooiste, spannendste, etc.etc. Maar hij of zij ziet jou uniek persoonlijkheid helemaal niet. 

Verliefdheid

In de eerste fase van de relatie overspoelde jou waarschijnlijk een gevoel dat je nooit eerder zo sterk had ervaren. Zo intens, hartstochtelijk, attent, zorgzaam en lief. Het voelde als donderslag bij heldere hemel dat jij ineens je droompartner vond, dacht je….

Hij overspoelde jou met aandacht. Vijftig berichtjes per dag (of per uur) waren nog niet genoeg. Je verdronk in attenties, kadootjes, in zijn/haar armen én….mogelijk ook in de intense sex. Hij was ‘all over you’. Ineens vervaagde de wereld om je heen. Je leek samen te smelten met iemand die jou overdonderde met overdonderende intense liefde en aandacht.

Narcisten spiegelen jou

Jouw nieuwe liefde die in het begin in niets op een narcist leek, leek dus intens in jou geinteresseerd te zijn. Zó erg dat het jou overdonderde. Hij was geinteresseerd in jou als persoon (zo voelde dat tenminste),  je interesses, verlangens, je dromen, je verleden en je behoeftes.

Jij was de liefste, de mooiste, de leukste, de beste, de lekkerste. Kortom; ineens werd jij het centrum van zijn wereld. Wow! Hij gaf jou bovendien het gevoel dat hij jou en jóu alleen nodig had om gelukkig te zijn. Hij zei dat niemand hem zo gelukkig maakte als jij en dat jij het meest bijzondere was wat hem ooit was overkomen. Zo! Blijf daar maar eens ongevoelig voor….

Je zweefde waarschijnlijk tien meter boven de grond en kon aan niemand anders meer denken. Hij gaf jou álles waar je naar verlangde en jij was zijn prinses, zijn queen. Bovendien was de sex intenser dan je ooit had ervaren, (tenminste… als je te maken had met het type ‘somatische narcist’. Daarover in een ander blog meer). BAM, donder en bliksem. Verslavend gewoon. Liefde en sex, de hechtste band die er tussen mensen kan ontstaan, emotioneel en mentaal, maar ook op biologisch/lichamelijk vlak ontstaat er een enorm sterke band.

Alarmbellen

Komt dit alles je bekend voor? Dit waren nou die eerste alarmsignalen…. Maar dit had je niet kunnen weten, hád je het maar geweten. Zulke overdonderende intense aandacht is nooit gezond. Het zijn de eerste alarmsignalen dat er iets niet klopt. Je kunt niet na drie weken al iemands grote liefde zijn. Het is niet normaal om 24/7 met berichtjes overspoeld te worden door een volwassen persoon. Je kunt niet zomaar ineens ‘alles’ voor iemand zijn, als je hem nog niet lang kent.

Spiegelen en grooming

Wat een narcist in deze fase doet is spiegelen, groomen, vleien en adoreren. Hij spiegelt al jouw goede kwaliteiten. Zonder dat je het door hebt, word je eigenlijk verliefd op kwaliteiten van jezelf weerpsiegelt in iemand anders. Bovendien geeft de narcist jou in deze fase álles waar jij naar verlangt, alles waar jij gevoelig voor bent, alles waar jij van gaat ‘zweven’. En dit gebeurt in korte tijd. Narcisten laten er geen gras overgroeien. De narcist leest andere mensen als een laser. Niet als een lezer, maar als een laser. Hij is ongekend goed en snel hierin, gevaarlijk goed.

Een narcist heeft precies en razendsnel door wie jij bent; wat jouw verlangens zijn, je kwetsbaarheden, je gevoelige snaren en kwaliteiten. Hij leest alle subtiele signalen die jij uitstraalt. Hij leest je lichaamstaal, de blik in je ogen, de toon van je stem. Hij scant wat je zegt, hóe je iets zegt, wat je doet en hoe je het doet. Hieruit haalt hij razendsnel veel informatie en gebruikt (misbruikt) dit om jou te spiegelen. Voor de narcist is dit zijn ‘tweede natuur’. Hij beheerst dit al zijn leven lang, vanaf kinds af aan, het gaat automatisch.

Hij weet exact waar jij gevoelig voor bent en waarmee hij jou binnen kan hengelen. En dus ook waarmee hij jou, verderop in de relatie, mee kan manipuleren, intimideren en kwetsen.

Voor nu is het alsof jij je soulmate hebt gevonden. Maar helaas, het is Fata Morgana en een enorm destructieve valstrik.

Je zou kunnen zeggen dat narcisten allemaal super hoogsensitief zijn, maar helaas zonder de empathie die daarbij hoort. De inlevende gevoelens voor de ander… Narcisten voelen diep, maar die gevoelens gaan altijd en alleen, om en over zichzelf.

Dat ‘scannen en lezen’ wat hij doet, mag je niet vergissen met inlevingsvermogen want dat heeft hij niet. Cognitief kan hij jou dus prima lezen en hij kan bovendien bijzonder goed ‘empathie’ spelen, maar hij voelt het abslouut niet. Het is heel lastig om dit te herkennen als je het nog niet ziet en als je iemand nog niet goed genoeg kent.

Als je langer en intenser met de narcist omgaat en je kennis en ervaring hier omtrent groeit, gaat jou dat vanzelf opvallen. Je voelt het, steeds duidelijker, bovendien kloppen zijn daden en gedrag steeds minder met wat hij zegt…

Cognitieve dissonantie

Je zult zijn ‘liefde’ in die eerste fase van de relatie dus waarschijnlijk als heel intens hebben ervaren. En precies dat maakt het zo verwarrend. Want zodra het misbruik begint en erger wordt, raak jij uit balans. “Waar is die lieve man gebleven?”. Je kunt het niet begrijpen en niet geloven. Hij was toch zó lief en gek op je? Langzaam begin je steeds meer  aan jezelf twijfelen. Dit is het begin van de traumaband die ontstaat en waar je heel lastig nog uitkomt.

Je bent nog zo verliefd, dat je niet ziet wat er achter dat masker schuilt en dat er überhaupt een masker is. Daardoor ben je lang niet in staat het misbruik te herkennen. En nee, dit gaat niet alleen maar op, voor nog naïve jonge meiden. Dit werkt evengoed zo bij volwassen intelligente zelfstandige vrouwen én mannen.

Er ontstaat cognitieve dissonantie, (waarover later in een aparte blog meer). Kort uitgelegd is cognitieve dissonantie de contstante verwarring en twijfel in jouw hoofd, vol tegenstrijdige gedachtes en gevoelens. Die verwarring start zodra het masker van de narcist begint te vallen en het misbruik begint.

De tegenstrijdigheid van de intens lieve persoon in het begin van je relatie, plus de lieve persoon die hij wel steeds in de buitenwereld lijkt te zijn, plus…. het gewetenloze psychologische misbruik dat hij achter gesloten deuren pleegt, veroorzaakt heftige verwarring. Het brengt jou in permanente staat van twijfel, onrust en onbalans.

Wat is liefde?

Om te antwoorden op je vraag of een narcist in staat is tot liefde, zou jij je eigen definitie van liefde helder moeten krijgen. Wat is jouw definitie van echte liefde? Omschrijf voor jezelf eens hoe echte liefde voelt? Hoe voel jij je binnen een relatie met “echte” liefde? Hoe gedraagt een partner zich die écht van jou houdt? Zet die punten eens op een rijtje voor jezelf. En kijk dan of jouw (ex) partner hieraan voldoet. Oké, niemand is perfect, iedereen heeft minder leuke kanten. Maar misbruik en persoonlijkheidsstoornissen gaan veel verder dan dat.

Mijn definitie van liefde is bijvoorbeeld:

  • Gelijkwaardigheid, oprechtheid en openheid. Liegen, halve waarheden en verdraaiingen zijn een ‘no go‘.
  • Alles met je partner mogen bespreken en je hierin veilig en gehoord voelen en andersom; een partner die alles met jou durft te bespreken, oprecht en open is.
  • Liefde is merken dat je gerespecteerd wordt en dat jij je partner respecteert. Respecteren is heel wat anders dan bang voor hem zijn.
  • Liefde is elkaar begrijpen of daar oprecht moeite voor doen.
  • Liefde is elkaars prioriteit zijn.
  • Liefde is, vice versa, de moed opbrengen toe te geven wanneer je ‘fout’ zit en er vervolgens alles aan doen om dit niet nog eens te laten gebeuren.
  • Het is moeite doen om het de ander naar de zin te maken.
  • Het is de ander oprecht gelukkig willen zien en haar daarin steunen. Achter én naast hem/haar staan.
  • Liefde is de ander niet opzettelijk jaloers of nerveus maken.
  • Liefde is je veilig en geborgen voelen. Ook emotioneel.
  • Het is je gezien, gehoord, erkend en gewaardeerd voelen.
  • Het is trots mogen zijn op wie je bent en voelen dat je partner trots is op jou en andersom.
  • Liefde is de vrijheid en veiligheid voelen om te zijn wie je bent, te zeggen wat je wilt en te doen wat je wilt.
  • Liefde is met elkaar rekening houden, binnen gezonde grenzen

Liefde is NIET

  • Manipulatie, intimidatie en/of de ander domineren.
  • Een masker dragen, liegen, bedriegen en misleiden.
  • Vreemdgaan, tenzij je samen hebt besloten dat je sex mag hebben met anderen. Óf, tenzij het slippertje was waar de ander zich oprecht schuldig over voelt. Met vreemdgaan bedoel ik vooral het structureel bedriegen, achter iemands rug om en het liegen.
  • Kwetsen: niet achter gesloten deuren en niet publiekelijk.
  • In een onzichtbaar ‘stiekem’ hoekje gedrukt worden, geheimen moeten bewaren, niet zichtbaar mogen zijn.
  • Vernederen, minachten, kleineren, belachelijk maken, ook niet subtiel, ook niet onder mom van ‘grapje’.
  • Verwaarlozen, negeren en links laten liggen.
  • Schuld -en schaamte gevoelens opwekken bij de ander.
  • Triangulatie; derden, zonder jou medeweten en toestemming in de relatie brengen: vreemdgaan of doen alsof, om je te jaloers te maken, te verwarren en te kwetsen. Triangulatie kan ook op andere manieren, het hoeft niet alleen met sex te maken te hebben. Het bekende ‘verdeel en heers’ is een manipulatietechniek die binnen triangulatie vaak wordt toegepast.
  • Passieve agressie. De stilte behandeling/genegeerd worden is een voorbeeld van passieve agressie. Maar ook door de toon van een stem, een blik in de ogen of lichaamshouding, iets naars of onheilspellends uitstralen. Of een ‘grap’ maken waarvan hij weet dat het jou kwetst.
  • Jou regelmatig rot over jezelf laten voelen, zonder dat je begrijpt waarom of dit überhaupt ergens aan verdient.
  • Jou emotioneel straffen, maar nooit uitleggen waarom en waarvoor. Dit veroorzaakt extreme stress en angst. Het is nooit duidelijk waar het ‘gevaar’ vandaan komt, waarom het komt en wanneer.
  • Verbale, fysieke of seksuele agressie
  • Stiekem / geheimzinnig gedrag vertonen dat onrust in jou opwekt.
  • Waarheden verdraaien en/of ontkennen.
  • Jou je ervaring, mening of gevoel ontkennen en ontnemen.
  • Kwetsend gedrag projecteren, beschuldigen.
  • Jou tegenover anderen belachelijk maken, achter je rug om.
  • Leugens over jou de wereld inslingeren. Of erger; een hele lastercampagne vol met leugens over jou verspreiden. Het kan iemands leven, welzijn, reputatie, financieen en gezondheid volledig ruïneren.
  • Jou langzaam isoleren van je vrienden, familie en sociale contacten.
  • Enzovoort…enz.

Al dit bovengenoemde gedrag is misbruik en het tegenovergestelde van liefde. Toch?  Het is destructief. Juist en helemaal als dit wordt afgewisseld met zogenaamd liefdevol en zorgzaam gedrag.

Deze afwisseling, noemen ze in het Engels de “mean-sweet cycle”. Die cyclus houdt jou als partner van een narcist eindeloos vast in het misbruik. Dit soort “liefde”, heeft een verborgen agenda. Het is geen echte liefde. Het is manipulatie en je raakt vast in een traumaband.

De narcist heeft geen liefdesgevoelens; hij adoreert en/of veracht. Hij kan jou de ene dag adoreren en de volgende dag verachten en weer terug. En achter je rug om vertelt hij verhalen over je die niet kloppen, uit zijn verband zijn gerukt of geheel niet waar zijn, waardoor je vreemde reacties uit je omgeving begint te krijgen, maar ze niet begrijpt.

Grooming of lovebombing.

De liefde die jij in het begin voelde en die ook steeds korte tijd terugkomt tussen periodes van misbruik, is geen liefde. Echte liefde groeit langzaam, daarvoor moet je iemand heel goed leren kennen. Liefde wordt niet afgewisseld met kwetsend, oneerlijk misbruik. Liefde is NIET vijftig berichtjes per dag sturen en jou daarna plotseling negeren of ineens ‘ghosten’ (van de aardbodem verdwijnen) . Liefde is niet jou intens ‘liefhebben’ en een dag (of een uur) later hetzelfde achter jou rug om, doen met een ander. Liefde is niet jou op een voetstuk plaatsen en vervolgens kleineren. De stroom van aandacht waarmee hij jou in het begin overspoelde is geen liefde. Dit wordt in het Engels grooming of lovebombing genoemd.

Hooveren

Hoovering is ongeveer hetzelfde. Hoovering gebeurt na een periode waarin de narcist jou als minder dan een deurmat heeft behandeld en jij hem dreigt te verlaten of al een poos verlaten hebt. Hooveren gebeurt altijd na een periode van ziekmakend misbruik of zelfs maanden, en ja, zelfs járen nadat hij jou voor een ander heeft gedumpt, komt de narcist bijna áltijd terug met hoover pogingen. Hij probeert jou weer in te palmen met zijn liefste puppy gezicht.

Dit moet, nee dit mág je (uit zelfbehoud) niet als compliment zien en ook niet als “zie je, hij houdt toch van me”.

Narcisten proberen altijd en bovendien élke ex, te hooveren. Vaak zelfs tegelijk. Dan is het maar net wie er het snelste en het makkelijkste hapt. Zo fake is dus de liefde van de narcist. Het zijn technieken om jou binnen te hengelen, vast te houden en verslaafd te maken.

Verliefdheid, obsessie en de drug die narcistische voeding heet.

Voor de narcist zelf, kan die beginfase mogelijk ook voelen als liefde, hij gelooft het soms ook echt zelf. Daarom is hij ook zo overtuigend. Maar dit is echt geen liefde. Hij kent dat gevoel gewoonweg niet. Hij vertaalt het misschien zo voor zichzelf en naar jou. Hooguit kun je het vergelijken met de verliefdheid van een hormonale puber.

Lust en adoratie

Je kunt die narcistische liefde in de beginfase op zijn best zien als seksuele lust en een kinderlijk soort aanbidding voor en afhankelijkheid van zijn doelwit, vooral bij de somatische narcist. Daarom kunnen ze ook zo aandoenlijk en kwetsbaar overkomen. Die adoratie kan overigens binnen een mum van tijd omslaan in minachting en haat. Een narcist heeft geen idee wat echte liefde is. Hij kent dit gevoel niet. Het is daarom hooguit een obsessief en puberaal soort verliefdheid, waarin alles om hem draait. Het heeft in ieder geval nooit, nooit ook maar íets met jou te maken.

Nog een keer; het heeft dus helemaal niks met jou als persoon te maken. NADA, NOPPES, NJENTE.  Het gaat niet om jou, het gaat hem om de intense aandacht die jij hem geeft. Hij kickt op de liefde of bewondering die hij in jouw ogen leest. Maar hij kickt net zo goed op de pijn die hij ziet als hij je kwetst en intimideert. Hij kickt ook op de angst in je ogen. Hij kickt op je onrust, je verwarring, je uitputting, je machteloosheid. Zijn ego groeit ervan, het geeft hem een gevoel van macht en superioriteit. Adoratie is bovendien geen liefde. Iemand adoreren geeft automatisch al een ongelijkwaardigheid en onvolwassenheid aan.

Bij mij gaan (bijvoorbeeld) alle alarmbellen af, als volwassen mensen idolaat “fan” zijn van een persoon. Of dit nou een kunstenaar, artiest, politicus, guru of ander beroemd persoon is.
Natuurlijk, je kunt iemands werk waarderen, bewonderen en respecteren. Maar niet de persoon, iemand die je niet of amper kent. Zelfs niet als je iemand wel denkt te ‘kennen’. Want met “ik ken [naam bekende persoon]..persoonlijk.” schermen mensen maar graag al te vaak. Voor mij een eerste alarmbelletje als ik mensen dit hoor zeggen.

Adoratie van een persoon is per definitie een teken van ongelijkwaadigheid, vooral vanuit degene die adoreert. Het is wat mij betreft een teken van onvolwassenheid, of onderdanigheid en onrealistisch. Dit geldt dus ook als je iemand adoreert vanuit verliefdheid…

Je kunt zeker iemands werk of talent adoreren, maar iemand als persoon adoreren is per definitie niet gezond, noch volwassen of realistisch

Narcissistic supply

Narcissistic supply, is de engelse uitdrukking voor de drug die de narcist nodig heeft. Narcissistic supply is álles wat hem aandacht en bewondering geeft. Naast bewondering, verliefdheid van een ander, adoratie, applaus, waardering, erkenning, complimenten, zijn andermans angst, woede, pijn, verwarring, nervositeit, uitputting, walging en afkeer, óók narcissistic supply.

Al deze emotionele reacties voeden de narcist. Het voedt zijn lege zelf. Alle soorten aandacht zijn zijn drug, dus ook de negatieve. Een boze reactie geeft hem een kick, iemands twijfel in de ogen, iemands tranen, maar een verliefde blik ook. Het is zijn verslaving en daar gaat het hem om. Niet om jou. Niet in die eerste ‘mooie’ fase en niet in de rest van de relatie. Nooit.

Inwisselbaar

Jij bent voor hem namelijk net zo inwisselbaar als een paar schoenen. Zodra je niet meer voldoet of gaat vervelen (en dat is snel) word je vervangen. Vaak zonder dat je dit weet. En zelfs al voldoe je nog wel, dan heeft hij allang nog meer extra schoenen achter de hand, die hij op dezelfde manier lovebombed. Maar dat vertelt hij jou natuurlijk niet. Binnen een handomdraai, zonder met zijn ogen te knipperen en zonder enig schaamte of schuldgevoel wisselt hij jou in voor elke willekeurige ander, die hij precies dezelfde dingen zegt, en op dezelfde manier inpakt maar dan nauwkeurig ingespeeld op haar kwetsbaarheden en persoonlijkheid.

Als die ander hem op dat moment beter of meer of makkelijker voorziet in zijn behoefte aan aandacht en bewondering, …dan ben jij het haasje. Al ben jij de mooiste, liefste, leukste, succesvolste mens op deze aarde. Binnen no time kan hij dit ook weer omdraaien. Als die ander hem begint te vervelen, start hij zijn hoover pogingen weer bij jou.

Afwijzing en gedumpt worden heeft dus óók niks met jou te maken. Maar het is voor een normaal voelend mens onmogelijk om dit zo te ervaren. Sterker nog; een breuk met een narcist is één van de meest traumatische ervaringen die je in de liefde kunt ervaren. Het kost veel mensen jaren om daar bovenop te komen, áls dat al lukt. Hiervoor is dit traject beschikbaar.

Alleen al hieraan (het in een oogwenk ingewisseld worden) merk je, dat het dus nooit om jou ging en ook nooit zal gaan. Ook niet om die nieuwe vlam overigens, noch die daarna komt, noch om de partners die hij nog steeds heeft, noch om de exen. Narcisten verwisselen partners (en ‘vrienden’) alsof het autobanden zijn. Ze zijn bovendien prima in staat dit allemaal naast hun langlopend huwelijk te doen.

Het is een misverstand dat narcisten nooit langdurgie relaties hebben. Dit hebben ze juist in veel gevallen wel, en daarnaast nog meerdere relaties. Ze zijn gewetenloos tot op het bot. Veel narcisten zijn ‘gewoon’ jarenlang getrouwd en lijken de geweldige ‘family man’, maar hebben er ongelofelijke dubbellevens naast, vaak zelfs meer dan één. Hierin heeft een narcist nul geweten of schuldgevoel. Hij zegt van wel, als het zo uitkomt, maar hij voelt dit niet. Iemand die dit kan, is niet in staat tot liefde. In echte liefde is zoiets onmogelijk, of je nou man bent of vrouw. Voor jou als partner die zijn of haar hart, tijd, vertrouwen en liefde heeft gegeven is dit verwoestend voor je leven, je zelfbeeld en zelfvertrouwen.

Woorden versus daden

Als jij voor jezelf duidelijk hebt wat liefde voor jou betekent en je hebt lange tijd met een narcist doorgebracht, dan weet je eigenlijk ook wel dat een narcist niet in staat is tot liefde. Ze voelen het niet, ook al kunnen ze ‘liefde’ in prachtige woorden omschrijven en lange tijd toneelspelen, ze voelen het níet en jij vóelt dat!

Dit is waarom zoveel mensen narcisten niet kunnen zien voor wie ze écht zijn; met hun woorden of charme pakken ze iedereen in. Met woorden en in lichaamstaal weten ze prachtige dingen te vertellen over liefde, tot in gedichten en liedjes aan toe.

Op social media kunnen ze hun ‘oprechtheid’ en goede bedoelingen en behulpzame aard geweldig ten toon spreiden. Social media is één van dé meest ideale playgrounds voor narcisten. Omdat narcisten in de maatschappij vaak sociale rollen vervullen waarin ze de zorgzame lieve mens kunnen spelen, maakt dit de verwarring nog groter. Veel mensen lopen weg met zulke charmeurs. Veel mensen trappen in het mooie beeld. Een illusie dus.

Narcisten en psychopaten hebben vaak een hele schare onwetende fans/aanhangers, (en daar heb je dat woord ‘fans’ weer)…. Dit maakt het misbruik voor doelwitten nog meer ondragelijk, die adoratie van onwetende omstanders van iemand die een ander intense schade berokkend, daar waar niemand het ziet. Narcisten zijn dus ook nog eens on-ge-lofe-lijk laf. Dat laffe kan héél ver gaan en jou zo shockeren dat het amper te geloven is. Dat een volwassen man of vrouw, als het erop aan komt, een intense lafheid en -niet-te-bevatten- schaamteloosheid laat zien.

Dus :
Als voor jezelf duidelijk hebt wat echte liefde is, dan wordt uiteindelijk duidelijk dat het gedrag en het imago van de narcist daar lijnrecht tegenover staat. Hij (of zij) is niet in staat tot het voelen en geven van echte liefde. Deze wetenschap zou jouw overduidelijke antwoord moeten zijn.

Lukt het jou niet los te komen van deze traumaband? Doe dan het online traject “loskomen van de traumaband” of :

Delen? Graag!
Do NOT follow this link or you will be banned from the site!
error: Content is protected !!